Vragen over dit thema?

Adviseur Judith Bouwmeester
Judith Bouwmeester (GGD) en Conny Bouwer (coördinator Ketenzorg Dementie) stimuleren bewustwording, wisselen kennis uit en delen goede voorbeelden.
Interview

Regio

Zuid-Holland Zuid

Thema

Vitale ouderen

Denktank streeft naar

dementievriendelijke samenleving

Slechts drie op de tien gemeenten in de regio Zuid Holland Zuid hebben dementie als speerpunt in het beleid, zo blijkt uit de Toekomstverkenning ZHZ 2018 van de GGD ZHZ. Die constatering vormde mede de aanleiding voor de oprichting van de Denktank Dementie. Conny Bouwer en Judith Bouwmeester schetsen hun doel: “Met de denktank willen we onderzoeken hoe de tien gemeenten in de regio elkaar kunnen versterken, en hoe we kunnen profiteren van elkaars goede initiatieven.”

“Mensen met dementie leven gemiddeld acht jaar met de ziekte en het merendeel van deze mensen woont nog thuis,” vertelt Conny Bouwer, coördinator Ketenzorg Dementie Hoeksche Waard en projectleider Dementievriendelijke samenleving Hoeksche Waard. “Gedurende deze periode is het belangrijk dat mensen zo lang mogelijk kunnen participeren in de samenleving; dat heeft een positief effect op de kwaliteit van leven, het verloop van de ziekte en de omgeving. Zo’n participatie is echter niet eenvoudig. Er heerst nog altijd een taboe op de ziekte; kennis over de ziekte of over de omgang met mensen met dementie is veelal beperkt. Wil je participatie van mensen met dementie mogelijk maken, dan vereist dat een gemeenschap waarin iedereen mensen met dementie accepteert, waarin zij zo veel mogelijk op een waardige manier thuis en in het eigen netwerk kunnen blijven functioneren. Ofwel: een dementievriendelijke samenleving.

In de Hoeksche Waard zetten we ons hier al een aantal jaren voor in. In 2016 hebben de vijf gemeenten in de HW en de GGD ZHZ een overeenkomst getekend waarin zij de intentie uitspreken om van de Hoeksche Waard een dementievriendelijke samenleving te maken. Daarmee is de gemeente Hoeksche Waard één van de voorlopers in de regio.”

“Mensen met dementie voelen zich al snel afgeschreven”

Ondersteuning van gemeenten

Judith Bouwmeester, adviseur publieke gezondheid GGD ZHZ en actief betrokken bij de dementievriendelijke samenleving Hoeksche Waard, knikt instemmend. “De GGD ZHZ onderstreept de urgentie van een dementievriendelijke samenleving. Wij willen deze ook breder in de regio neerzetten, mede geïnspireerd door de Toekomstverkenning ZHZ 2018. Daarom zijn we in de hele regio betrokken bij promotie en ondersteuning van de dementievriendelijke samenleving.

Vanuit deze focus op dementie constateerden we dat er verspreid in de regio diverse nuttige initiatieven plaatsvinden. Een voorbeeld hiervan is ‘Into D’Mentia’ waarbij men door middel van VR-brillen in de belevingswereld van de mens met dementie kruipt. Belangrijkste vraag bij alle initiatieven: hoe kunnen we elkaar –door het delen van kennis en zinvolle initiatieven –versterken in onze advisering naar gemeenten en andere netwerkpartners toe? Dat inzicht leidde in 2018 tot de oprichting van de Denktank Dementie. Hiermee gaan we gemeenten helpen om een dementievriendelijke samenleving tot een vast onderdeel van hun beleid te maken.”

“Een dementievriendelijke samenleving in alle gemeenten is ons ultieme doel”

Kennis, bewustwording en begrip

Een recent artikel in Binnenlands Bestuur onderstreept het belang van deze Denktank: uit onderzoek van Alzheimer Nederland blijkt dat bijna zestig procent van de onderzochte gemeenteambtenaren in contactsituaties niet altijd even begripvol reageert op mensen met dementie. “Mensen met dementie voelen zich al snel afgeschreven, hun omgeving beschouwt hen dikwijls ook zo,” legt Conny uit. “Vaak ontbreekt het aan kennis, bewustwording en begrip. Je moet bijvoorbeeld weten welke impact dementie heeft, wat ‘omgaan met dementie’ inhoudt en hoe je dat vervolgens in de praktijk brengt. Met de Denktank willen we die bewustwording stimuleren, kennis uitwisselen en goede voorbeelden delen. Daarbij kijken we méér naar de mens en zijn mogelijkheden en minder naar de ziekte met z’n beperkingen.”

Kennisatelier

Hoewel de Denktank nog maar kort bestaat – de leden van de expertgroep zijn sinds de oprichting eind 2018 pas enkele keren bijeengekomen -, zijn er al diverse concrete ideeën. Zo ligt er het voorstel om, bij voorkeur dit najaar, een kennisatelier te organiseren voor ambtenaren in de hele regio. Begin juni waren leden van de Denktank bovendien aanwezig op een speciale de informatieavond in de Hoeksche Waard, waar gemeenteraadsleden via een verkorte training konden kennismaken met de VR-bril. Dat leverde aardig wat eye-openers op.

Katalysator

Judith tot slot: “De Denktank brengt beleid en praktijk dichter bij elkaar en beschikt daartoe over de juiste ‘keyplayers’. De coördinatoren Ketenzorg en regiofunctionarissen van Alzheimer Nederland weten precies waar men in de gemeenten tegenaan loopt en waar kansen liggen voor een dementievriendelijke samenleving. Als ondersteunende partij kan de GGD onderwerpen op de beleidsagenda plaatsen en bijdragen aan deskundigheidsbevordering. Zo kan de Denktank – op een bijna organische wijze – een uitstekende katalysator vormen voor een spinoff van onze andere initiatieven inzake dementie. Een dementievriendelijke samenleving in alle gemeenten in onze regio, dat is ons ultieme doel.”

De expertgroep Denktank Dementie bestaat uit de volgende personen:

  • Judith Bouwmeester en Mariska van Leeuwen, adviseurs publieke gezondheid GGD ZHZ;

  • Suzan Bras, epidemioloog GGD ZHZ;

  • Conny Bouwer, coördinator Ketenzorg Dementie Hoeksche Waard;

  • Hansje Pontier, coördinator Ketenzorg Dementie Waardenland;

  • Wim Eijbers en Arie Slob, regiofunctionarissen Alzheimer Nederland.

Dementie, facts & figures

  • In Nederland hebben ruim 280.000 mensen dementie.
  • Dementie is de volksziekte met de hoogste ziektelast voor de patiënt.
  • De kosten voor dementiezorg bedroegen in 2017 € 9,3 miljard, zo’n 9,5% van de totale kosten in de Nederlandse gezondheidszorg.
  • Naar verwachting is het aantal mensen met dementie in 2040 verdubbeld.
  • Vergeleken met andere ziekten en aandoeningen is dementie in 2040 de ziekte met de hoogste ziektelast.
  • Omdat ongeveer 74% van de mensen met dementie thuis woont, is er bovendien sprake van een zware belasting voor mantelzorgers.

(bron: www.alzheimer-nederland.nl)

Meer lezen?
Lees meer over de toekomstverkenning zhz 2018 of open de pdf
Lees hier een nieuwsbericht over “omgaan met demente burger”